Türkiye’de yaşlı nüfusun 9 milyona ulaşmasıyla birlikte artan “yalnızlık” sorunu, aile içi sorumlulukları hukuki boyuta taşıdı. Anne ve babasına bakmayan çocuklar için Türk Ceza Kanunu hapis cezasını öngörürken, nafaka yükümlülüğü de kapıda.
Türkiye’nin demografik yapısındaki değişim, konut ve yaşam tercihlerini etkilediği kadar aile hukukunu da yakından ilgilendiren yeni tablolar ortaya çıkarıyor. Yaşlı nüfusun artışı ve yalnızlaşma oranlarının yükselmesiyle birlikte, ebeveynlerin bakımı konusu sadece vicdani bir mesele olmaktan çıkıp yasal bir zorunluluk haline geldi. Peki, yasalar bu konuda ne diyor?
Yasal Zorunluluk: “Bakmıyorum” Deme Lüksü Yok
Pek çok kişi aile büyüklerine bakmanın sadece ahlaki bir görev olduğunu düşünse de, Türk hukuku bu konuda net çizgilere sahip. Konuyla ilgili Show Haber’e önemli açıklamalarda bulunan Avukat Melis Ektirici Yılmaz, çocukların ebeveynlerine karşı yasal bakım yükümlülüğü bulunduğunun altını çizdi.
Bakım desteği görmeyen anne veya babaların yasal haklarını kullanabileceğini belirten Yılmaz, şu kritik uyarıda bulundu:
“Ailesine karşı gerekli desteği sağlamazsa anne veya baba aile mahkemesine başvurarak çocuğunun kendisine nafaka ödemesi talebinde bulunabilir. Ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 233. maddesi gereğince, ailesinin şikayeti üzerine bir yıla kadar hapis cezası söz konusu olabilir.”
Bu durum, aile içi ilişkilerde maddi ve manevi desteğin kesilmesi halinde, çocukların ciddi bir hukuki yaptırımla ve tazminat benzeri nafaka ödemeleriyle karşılaşabileceğini gösteriyor.
Vatandaş İkiye Bölündü: Vicdan mı, Mecburiyet mi?
Yasal düzenlemeler net olsa da, toplumun bu konuya bakışı farklılık gösteriyor. Kimi vatandaşlar bakımın yasal zorunluluktan öte bir vefa borcu olduğunu savunurken, kimileri zorlamayla yapılan bakımın eziyete dönüşeceği görüşünde.
Mikrofon uzatılan vatandaşlardan gelen çarpıcı yorumlar ise toplumsal değişimi gözler önüne seriyor:
- “Kediler Evde, Anne Babalar Huzurevinde”: Bir vatandaş, değişen yaşam standartlarını eleştirerek; “Geldiğimiz zaman öyle bir zaman oldu ki şimdi anneler babalar huzur evlerinde, kediler, köpekler evlerde,” diyerek sitemini dile getirdi.
- “Etme Bulma Dünyası”: Yaşlılığın kaçınılmaz olduğunu hatırlatanlar, “Bu dünya etme bulma dünyası. Biz de yaşlanacağız,” diyerek empati vurgusu yaptı.
- “Zorla Güzellik Olmaz”: Karşıt görüşte olanlar ise, “Zorunlu olarak bir çocuk anne babaya bakıyorsa zaten isteyerek bakmayacaktır. Sadece ceza yemeyeyim diye bakan bir insan eziyetle bakar,” ifadelerini kullandı.
Sonuç: Hukuk Devrede
Gayrimenkul ve yaşam kültürünün değişmesiyle birlikte çekirdek aile yapısı daralsa da, kanunlar aile bağlarının getirdiği sorumlulukları korumaya devam ediyor. Anne ve babasına bakmayan evlatlar için süreç, vicdani muhasebenin ötesine geçerek mahkeme salonlarında son bulabilir.
