Antalya’nın tarihi derinliklerinden gelen ilginç bir buluş, hem arkeoloji dünyasını hem de sosyal medya gündemini heyecanlandırdı. Alanya ilçesinde yer alan Syedra Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında, yaklaşık 1500 yıl öncesine ait bir konutun girişinde oldukça tanıdık bir ifadeye rastlandı: “Kıskanan çatlasın.”
1500 Yıllık Bir “Nazar Boncuğu” Etkisi
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında sürdürülen kazılarda, kentin en büyük ve görkemli konutlarından birinin girişinde geometrik ve bitkisel motiflerle süslenmiş bir mozaik gün yüzüne çıkarıldı. Milattan sonra 4. ile 6. yüzyıllar arasına tarihlendiği düşünülen bu 15 metrekarelik mozaiği asıl özel kılan ise üzerindeki iki farklı yazıt.
Mozaiğin ana bölümünde konukları karşılayan “şansla kullan” ya da “güle güle kullan” gibi iyi dilek içeren bir ifade yer alırken; asıl sürpriz kapı eşiğine yakın bölümde ortaya çıktı. Yuvarlak bir bordür içerisinde yer alan yazıtta, antik Yunanca karşılığı günümüzdeki “kıskanan çatlasın” deyimiyle birebir örtüşen “kıskançlık/kıskanan” ve “çatlayan/patlayan” kelimelerinin kullanıldığı tespit edildi.
Tarihin Tozlu Raflarından Günümüze Gelen Mesaj
Kazı Başkanı Doç. Dr. Ertuğ Ergürer, bu keşfin kendileri için büyük bir sürpriz olduğunu belirtti. Ergürer, bu ifadenin muhtemelen eve gelen misafirlere yönelik esprili bir mesaj ya da kötü gözden korunma (nazar) amacıyla yazılmış olabileceğini değerlendiriyor.
Antik kentin 3 bin yıllık geçmişine ışık tutan bu yapı, M.S. 2. yüzyıldan 7. yüzyıla kadar aktif olarak kullanılmış. Üç katlı olduğu anlaşılan evin zamanla bazı bölümlerinin kapatılması ve mozaiğin üzerinin örtülmesi, bu ilginç eserin günümüze kadar sapasağlam ulaşmasını sağlayan en büyük etken olmuş.
Koruma Altına Alındı
Keşfin ardından titiz bir restorasyon sürecine başlandı. Konservatörler tarafından acil müdahaleleri yapılan mozaik, temizlik ve derz dolgu işlemlerinin ardından yüzey koruyucu uygulanarak koruma altına alındı. Tarihin binlerce yıl öncesinden bugün hala kullandığımız bir deyimle bize seslenmesi, Syedra’yı ziyaret edecekler için şimdiden merak konusu oldu.
