Hükümet, iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve bölgesel yaşam maliyetleri doğrultusunda asgari ücret sisteminde köklü bir değişime hazırlanıyor. Masadaki en güçlü seçenekler arasında, illerin ve sektörlerin ekonomik yapısına göre şekillenecek “sektörel ve bölgesel asgari ücret” modeli öne çıkıyor.
Türkiye’de çalışanların alım gücünü korumak, istihdamı desteklemek ve işletmelerin küresel rekabet gücünü artırmak amacıyla yeni bir ücret modeli mercek altına alındı. Ekonomi yönetimi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, tek tip ulusal asgari ücret yerine bölgesel ve sektörel dinamiklerin dikkate alındığı alternatif sistemler değerlendiriliyor.
Yaşam Maliyeti ve Üretim Dengesi Gözetilecek
Hazırlanan taslak çalışmada temel hedef; büyükşehirler ile anadolu şehirleri arasındaki yaşam maliyeti farklarını ve sektörlerin iş gücü yüklerini dengelemek.
- Çalışan Hakları ve Sürdürülebilirlik: Düzenleme aşamasında sosyal tarafların (işçi ve işveren temsilcileri) görüşlerinin alınması, çalışanların hak kaybına uğramaması ve işletmelerin üretim sürekliliğinin korunması hedefleniyor.
- Geçiş ve Denetim Mekanizması: Düzenlemenin kabul edilmesi halinde, uygulama kapsamı, uyum süreci ve denetim adımları net kurallara bağlanacak.
Dünya Örnekleri İncelemeye Alındı
Türkiye’nin ekonomik yapısına en uygun modelin belirlenmesi adına küresel uygulamalar da yakından inceleniyor:
- Eyalet ve Bölge Bazlı Sistemler: ABD, Kanada, Japonya ve Çin gibi ülkelerde asgari ücretler; eyaletlerin, şehirlerin veya idari bölgelerin ekonomik gelişmişlik düzeyine göre değişkenlik gösteriyor.
- Sektörel ve Toplu Sözleşme Modelleri: Almanya, İtalya, Avusturya ve Belçika gibi Avrupa ülkelerinde ise ücret tabanları ağırlıklı olarak sektör bazlı toplu iş sözleşmeleriyle şekilleniyor.
Henüz Karar Kesinleşmedi
Yürütülen teknik analizlerin tamamlanmasının ardından nihai kararın ekonomi yönetimi ve ilgili kurumların değerlendirmeleriyle şekillenmesi bekleniyor. Yasal bir adım atılması durumunda detaylar kamuoyu ile paylaşılacak.