Türkiye’de azalan doğum oranları ve yaşlanan nüfus tehlikesine karşı hükümet dev bir adım atmaya hazırlanıyor. 2025 yılının resmen “Aile Yılı” ilan edilmesinin ardından, memur anneler için doğum izni süresini 16 haftadan 24 haftaya çıkaracak tarihi düzenleme Meclis gündemine geliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre dip yapan doğum oranları ve gençlerin “çocuk bakımı masraflı ve zor” gerekçesiyle ebeveynlikten uzaklaşması, Ankara’yı harekete geçirdi. Ailenin korunması ve nüfus artış hızının teşvik edilmesi amacıyla hazırlanan yeni pakette, çalışma hayatındaki kadınları rahatlatacak devrim niteliğinde maddeler yer alıyor. Bütçe görüşmeleri ve asgari ücret maratonunun hemen ardından Meclis’in ilk işi, “Analık İzni” düzenlemesi olacak.
İşte memur anneleri “Kariyer mi, çocuk mu?” ikileminden kurtaracak ve bebekle geçirilen süreyi 4 aydan 6,5 aya çıkaracak düzenlemenin detayları:
1. İzin Süresi İkiye Katlanıyor: Tam 24 Hafta!
Mevcut 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre memur anneler, doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta izin kullanabiliyordu. Yeni düzenleme ile doğum sonrası izin süresine 8 hafta daha ekleniyor. Böylece; Doğum öncesi 8 hafta + Doğum sonrası 16 hafta formülüyle toplam izin süresi 24 haftaya (168 gün) çıkıyor. Memur anneler yaklaşık 5,5 ay boyunca, maaşları kesintiye uğramadan bebeklerinin yanında olabilecek.
2. İkiz ve Üçüz Annelerine 26 Hafta Ayrıcalığı
Çoğul gebeliklerde (ikiz, üçüz vb.) mevcut durumda doğum öncesi izin 10 hafta olarak uygulanıyordu. Yeni eklenecek 16 haftalık doğum sonrası süreyle birlikte, çoğul gebelik yaşayan memur annelerin toplam izin hakkı 26 haftaya yükselecek. Bu da ikiz annelerinin 6,5 ay boyunca devlet güvencesiyle bebeklerini büyütebileceği anlamına geliyor.
3. Çalışılan Günler Yanmıyor, İzne Ekleniyor
Anne adaylarının en çok merak ettiği konulardan biri olan “aktarım” hakkı korunuyor ve genişletiliyor. Kendini iyi hisseden ve doktorundan “çalışabilir” raporu alan memur anneler, doğuma 3 hafta kalana kadar görevine devam edebilecek. Bu süreçte içeride biriken izinler (tekil gebelikte 5 hafta, çoğulda 7 hafta) otomatik olarak doğum sonrası 16 haftalık süreye eklenecek. Böylece bebek doğduktan sonra anne ile bebeğin birliktelik süresi daha da uzayacak.
4. Erken veya Geç Doğumda Hak Kaybı Yok
Yeni düzenleme, doğumun planlanan tarihten sapması durumunda da anneyi koruyor:
- Geç Doğum: Beklenen tarihten (örneğin 40. hafta) sonra gerçekleşen doğumlarda, aradaki bekleme süreleri doğum sonrası izninden düşülmeyecek, süreye eklenecek.
- Erken Doğum: Doğumun erken gerçekleşmesi halinde ise doğum öncesinde kullanılamayan tüm izinler, doğum sonrasına aktarılacak.
5. Acılı Günlerde Devlet Güvencesi
Düzenleme sadece mutlu günleri değil, zor zamanları da kapsıyor. Ölü doğum yapan memur anneler, sağ doğum yapmış gibi tüm doğum öncesi ve sonrası izin haklarından yararlanabilecek. Ayrıca, doğum sırasında veya izin sürecinde annenin vefat etmesi durumunda, kullanılmayan tüm izin hakları memur babaya devredilecek. Bu kritik madde, bebeğin anne şefkatinden mahrum kaldığı dönemde babanın desteğini garanti altına alıyor.
Babalık İzni ve İşçi Anneler İçin Durum Ne?
Şu anki taslakta memur babaların 10 günlük babalık izninde bir artış öngörülmüyor. Ancak özel sektörde çalışan işçi babaların 5 gün olan izin sürelerinin 10 güne çıkarılarak memurlarla eşitlenmesi hedefleniyor.
Sırada İşçi Anneler Var Bu düzenleme ilk etapta kamuda çalışan memur anneleri kapsayacak olsa da hükümetin ajandasında özel sektör çalışanları (işçi anneler) için de benzer iyileştirmelerin olduğu ve ilerleyen günlerde bu konuda da adımlar atılacağı belirtiliyor.