Anayasa Mahkemesi (AYM), yıllardır kamuoyunda tartışmalara yol açan “süresiz nafaka” uygulamasına son noktayı koydu. Türk Medeni Kanunu’nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesi Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Gerekçeli karar Resmi Gazete’de yayımlandı.
Süreç Nasıl Başladı?
Süreç, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin baktığı bir boşanma davasında, kanundaki “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla AYM’ye başvurmasıyla başladı. Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme; söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın 2, 5 ve 17’nci maddelerinde teminat altına alınan ilkelerle bağdaşmadığına hükmetti.
AYM’den Ölçülülük ve Denge Vurgusu
Mahkemenin gerekçeli kararında, boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek eşin korunmasının meşru bir amaç taşıdığı ifade edildi. Ancak herhangi bir zaman sınırı ve belirli ölçütler olmaksızın nafaka yükümlülüğünün ömür boyu sürdürülmesinin, ödeme yapan taraf üzerinde aşırı ve katlanılamaz bir yük oluşturduğu vurgulandı.
Kararda; tarafların hakları arasında makul bir dengenin kurulması gerektiği, kanunda belirli durumlarda süreli, özel koşullarda ise süresiz uygulanabilecek açık ve öngörülebilir kriterlerin yer almasının zorunlu olduğu ifade edildi.
TBMM İçin 9 Aylık Geçiş Süresi
İptal kararının ardından hukuki bir boşluk doğmaması amacıyla AYM, kararın yürürlüğünü 9 ay süreyle erteledi. Karar, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu süre zarfında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) nafakanın süre ve şartlarına ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapması bekleniyor.
Yoksulluk Nafakası Hak Olarak Korunuyor
Söz konusu iptal kararı yoksulluk nafakasının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Boşanma neticesinde yoksulluğa düşecek olan tarafa (kusuru daha ağır olmamak şartıyla) diğer eşten mali gücü oranında nafaka talep etme hakkı tanınmaya devam edecek. İptal edilen kısım, bu ödemenin ucu açık şekilde “süresiz” yapılması zorunluluğundan ibaret.