Anayasa Mahkemesi (AYM), milyonlarca e-ticaret kullanıcısını yakından ilgilendiren tarihi bir karara imza attı. Çevrim içi alışveriş sitelerini “ayıplı mal” sorumluluğundan muaf tutan yasal düzenlemeler iptal edildi. Artık dev e-ticaret platformları, satılan kusurlu ürünlerden doğrudan sorumlu tutulacak ve tüketiciye karşı birinci dereceden muhatap olacak.
Günümüzde dijital pazar yerleri üzerinden yapılan alışverişlerde yaşanan en büyük mağduriyetlerden biri daha tarihe karışıyor. Bugüne kadar internet üzerinden alınan kusurlu, hasarlı veya tanıtımına uygun olmayan (ayıplı) ürünlerde dev e-ticaret platformları aracı olduklarını iddia ederek sorumluluktan kaçabiliyordu. Tüketici, hakkını aramak istediğinde karşısında platformu değil, çoğu zaman ulaşamadığı veya paravan niteliğindeki alt satıcıları buluyordu. Anayasa Mahkemesi, bu haksız güç dengesini kökten değiştirecek bir karar aldı.
İstinaf Mahkemesi Başvurdu, AYM Noktayı Koydu
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, internetten alınan ayıplı bir ürün nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini davasında mevcut yasaların Anayasa’ya aykırı olduğunu tespit ederek yüksek mahkemeye başvurdu. İncelemesini tamamlayan AYM, e-ticaret platformlarını koruyan iki kritik yasal düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti.
İptal edilen maddeler şu şekilde:
- 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: Platformları ayıplı mala ilişkin tazminat yükümlülüğünden ve tüketicinin seçimlik haklarından muaf tutan ibare iptal edildi.
- 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun: Aracı hizmet sağlayıcılarının, platformda sunulan mal veya hizmetin hukuka aykırı hususlarından sorumlu olmadığını belirten madde geçerliliğini yitirdi.
Tüketicinin Hayatında Neler Değişecek?
Resmi Gazete’de yayımlanan 2026/42 sayılı karar doğrultusunda, internetten alışveriş yapan vatandaşların eli artık çok daha güçlü.
- Doğrudan Muhatap Dev Platformlar: Tüketiciler, kusurlu bir ürünle karşılaştıklarında veya manevi bir zarara uğradıklarında, asıl satıcıya ulaşamasalar bile doğrudan alışverişi yaptıkları aracı platforma hukuki süreç başlatabilecek.
- Sıkı Denetim Dönemi Başlıyor: “Sorumsuzluk kalkanı” ellerinden alınan e-ticaret devleri, bünyelerine aldıkları satıcıları ve listelenen ürünleri çok daha sıkı denetlemek zorunda kalacak. Bu durum dolandırıcılıkların ve kalitesiz ürün satışlarının önüne geçecek.
Yeni Dönem Ne Zaman Başlıyor?
Anayasa Mahkemesi’nin aldığı bu devrim niteliğindeki iptal kararı, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Sektörün ve yasal altyapının bu yeni döneme uyum sağlayabilmesi için tanınan bu süre doğrultusunda, yeni kurallar Mart 2027 itibarıyla tamamen hayatımıza girmiş olacak.
