EYT düzenlemesinin ardından, 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olan milyonlarca çalışanın gözü kulağı kademeli emeklilik haberlerine çevrildi. “Bir günle 17 yıl geç emeklilik” adaletsizliğinin giderilmesini isteyen vatandaşlar için Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, masadaki senaryoları ve beklenen yaş sınırını detaylandırdı.
Kademeli Emeklilik Nedir, Kimleri Kapsıyor?
Kademeli emeklilik talebi, özellikle 1999 ile 2008 yılları arasında işe giren çalışanları yakından ilgilendiriyor. Bu dönemde sigortalı olanlar, benzer prim günlerine sahip olmalarına rağmen EYT kapsamı dışında kaldıkları için emeklilik yaşının makul bir çizgiye çekilmesini bekliyor. Uzman Murat Bal, bu talebin bir “ayrıcalık” değil, anayasal eşitlik ve iş barışı gereği bir “sosyal adalet” arayışı olduğunu vurguluyor.
“7800 Gün Primim Var Ama Emekli Olamıyorum”
Mevcut sistemde, 8 Eylül 1999 öncesi girişli bir çalışan 5000-5975 prim günüyle emekli olabilirken, bir gün sonra işe girenler çok daha yüksek prim günlerine rağmen 60’lı yaşları beklemek zorunda kalıyor. Murat Bal, bu durumun çalışanlar üzerinde “ne kadar çok çalışırsan o kadar geç emekli olursun” algısı yarattığını ve sistemin aktüeryal dengesini bozduğunu ifade ediyor.
Masadaki Yaş Sınırı: Kademeli Emeklilik Kaç Yaşında Başlar?
En çok merak edilen soru ise emeklilik yaşının kaça çekileceği. Murat Bal, geçmişteki “genç yaşta emeklilik” hatalarına düşülmemesi gerektiğini belirterek şu öngörüde bulunuyor:
“Türkiye şartlarını göz önüne aldığımızda, bu kademenin 50 yaş ve üzerinden başlaması hem sistemin sürdürülebilirliği hem de bütçe yükünün yönetilmesi açısından en makul yoldur. 38-43 gibi yaşlarda emeklilik, sistemi yeniden tıkayabilir.”
Kademeli Emeklilik Ne Zaman Çıkacak?
Düzenlemenin yasalaşma ihtimalini değerlendiren Bal, konunun siyasilerin görmezden gelemeyeceği bir kitleye ulaştığını belirtti. Ancak net bir tarih vermenin zor olduğunu, bu sürecin toplumsal mücadelenin gücü ve seçim takvimiyle şekillenecek bir algoritma olduğunu hatırlattı. Örgütlü mücadelenin (EMADDER vb.) bu hak arayışında kilit rol oynayacağının altını çizdi.
Kademeli Emeklilik Gelirse Ne Değişir?
Uzmanlara göre bu düzenleme sadece çalışanları değil, ekonomiyi de olumlu etkileyecek:
- Genç İstihdamı: Orta yaş grubunun emekli olmasıyla gençlere yeni iş alanları açılacak.
- Kayıt Dışı ile Mücadele: Emeklilik hakkına yaklaşan çalışanların sisteme güveni artacak, kayıt dışı çalışma azalacak.
- Sosyal Adalet: “Bir gün farkla yıllarca bekleme” sorunu çözülerek toplumdaki adalet duygusu pekişecek.
