Sokak hayvanlarını besleyen vatandaşları ve hayvanseverleri doğrudan ilgilendiren kritik bir yargı kararı gündeme geldi. Bölgedeki sokak köpeklerini düzenli besleyen bir kadın, mahallede bir çocuğun köpek saldırısı sonucu yaralanmasının ardından açılan davada mahkûm edildi. İlk derece mahkemesinin beraat kararını bozan istinaf mahkemesinin ceza hükmü, Yargıtay tarafından onandı. Hukukçular, söz konusu kararın emsal teşkil edebileceği ve ciddi hukuki tartışmalara zemin hazırladığı uyarısında bulunuyor.
Olayın Gelişimi: Beraatten Mahkûmiyete
Olay, evindeki yemeklerle sokak hayvanlarını düzenli olarak besleyen bir vatandaşın yaşadığı bölgede meydana geldi. Sokakta bir çocuğun köpeklerin saldırısına uğrayarak hafif şekilde (basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek nitelikte) yaralanması üzerine, hayvanları besleyen kadın hakkında “taksirle yaralama” suçlamasıyla kamu davası açıldı.
Yargılama sürecinde mahkemeler iki farklı hukuki yaklaşıma imza attı:
- İlk Derece Mahkemesi: Kadının sokak hayvanlarını beslediğinin sabit olduğunu, ancak yalnızca besleme fiilinin hayvanlar üzerinde mülkiyet, sahiplik veya hukuki gözetim yükümlülüğü doğurmayacağını vurgulayarak beraat kararı verdi.
- İstinaf Mahkemesi: Sanığın bölgede sürekli besleme yaparak köpeklerin toplanmasına ve bir nevi “ekolojik ortam” oluşmasına yol açtığını savundu. Mahkeme, saldırıyı gerçekleştiren köpeklerin doğrudan sanık tarafından beslendiği kesinleşmemiş olsa dahi, bu ortamın oluşmasına sebebiyet vermesi nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerektiğine hükmederek kadını cezalandırdı.
- Yargıtay: İstinaf mahkemesinin kurduğu bu mahkûmiyet hükmünü onadı.
“İyi Niyetli Eylem Kusur Sayılamaz”
Kararı değerlendiren Avukat Zeynep Sevim, Yargıtay’ın bu onamasının ceza hukukunun temel evrensel ilkeleriyle çeliştiğini belirtti. Bir hayvanı sadece beslemenin hukuki anlamda denetim ve gözetim sorumluluğu doğurmayacağını ifade eden Sevim, şu noktalara dikkat çekti:
“Kişinin sırf hayvanları beslemesinden yola çıkılarak, kendisiyle somut bağı ispatlanmamış diğer sokak hayvanlarının fiillerinden sorumlu tutulması, cezai sorumluluğun sınırlarını aşırı derecede genişletir. Burada kusurluluk, nedensellik bağı ve ‘şüpheden sanık yararlanır’ ilkesi göz ardı edilmemelidir. Saldıran köpeklerin sanık tarafından beslendiği dahi kanıtlanamamışken, sadece bölgede besleme yapıyor diye mahkûmiyet kurulması hukuken sakıncalıdır.”
Karar Gönüllüleri Çekingen Hale Getirebilir
Toplum ve çocuk güvenliğinin her zaman öncelikli olduğunu ancak ceza hukukunun “mutlaka bir fail bulma” mantığıyla varsayımlar üzerinden işletilemeyeceğini vurgulayan hukukçular, kararın doğurabileceği toplumsal sonuca da işaret ediyor. Sokak hayvanlarına gönüllü olarak yardım eden vatandaşların, ileride yaşanabilecek herhangi bir saldırıdan sorumlu tutulma endişesiyle hayvan beslemekten geri durabileceği ifade ediliyor.
