Yurt dışı alışverişlerinde uygulanan 30 avroluk gümrük muafiyetinin kaldırılacağı haberi, piyasada henüz düzenleme yürürlüğe girmeden zam fırtınası estirdi. 6 Şubat itibarıyla başlayacak yeni dönem öncesinde, özellikle Çin menşeli ürünlerin etiketlerinde %100’ü aşan fahiş artışlar gözlemleniyor.
Düzenleme Henüz Başlamadı, Etiketler Değişti
Resmî karara göre, bireysel ithalatı kapsayan 30 avroluk muafiyet sınırı önümüzdeki günlerde sona erecek. Ancak iç piyasadaki yerli satıcılar ve bazı ithalatçı firmalar, bu değişikliği şimdiden fiyatlarına yansıtmış durumda. Tüketiciler; güneş gözlüğü, kulaklık, telefon aksesuarları ve küçük ev aletleri gibi ürünlerin fiyatlarının sadece birkaç hafta içinde ikiye, hatta üçe katlandığını belirtiyor.
Uzmanlar Uyarıyor: “Maliyet Değil, Kâr Hırsı!”
Ekonomi uzmanlarına göre bu artışların mantıklı bir izahı yok. Toptan ithalat yapan firmalar, bu ürünler için zaten uzun süredir gümrük vergisi ve KDV ödüyor. Dolayısıyla bireysel muafiyetin kalkması, büyük ölçekli ithalatçıların maliyetini doğrudan etkilemiyor.
Örnek bir hesaplama durumu özetliyor:
- Çin’de yaklaşık 160 TL olan bir güneş gözlüğünün vergi dahil maliyeti en fazla 240 TL civarındayken, aynı ürünün bugün e-ticaret sitelerinde 2.500 TL ile 3.000 TL bandında satılması, durumun bir “vergi zammı” değil, “fırsatçılık” olduğunu ortaya koyuyor.
Neden Zam Yapılıyor?
Piyasa analistlerine göre temel sebep; rekabetin azalması. Tüketicinin yurt dışından doğrudan (ve daha uygun fiyata) ürün getirme imkanının kısıtlanması, iç piyasadaki satıcıların elini güçlendirdi. Rekabet baskısından kurtulan bazı firmaların, 6 Şubat’ı beklemeden stoklarını zamlı fiyatlardan eriterek haksız kazanç sağladığı iddia ediliyor.
Bakanlıktan Çarpıcı Veri: Ürünlerin %81’i Sağlıksız!
Fiyat tartışmaları sürerken, Ticaret Bakanlığı’ndan gelen denetim verileri ise konunun başka bir boyutuna dikkat çekiyor. Çin’den gelen ürünler üzerinde yapılan incelemelerde; 182 üründen 148’inin mevzuata aykırı olduğu tespit edildi. Bu da Çin menşeli, denetimsiz gelen ürünlerin %81’inin sağlık ve güvenlik riski taşıdığı anlamına geliyor.
Öne Çıkan Başlıklar:
- Tarih Kritik: Yeni düzenleme 6 Şubat’ta yürürlüğe giriyor.
- En Çok Zamlananlar: Elektronik aksesuarlar, gözlükler ve mutfak gereçleri.
- Stokçuluk İddiası: Bazı firmaların vergi değişikliği öncesi yüklü miktarda mal çekip depoladığı konuşuluyor.
Tüketicilerin bu dönemde alışveriş yaparken fiyat karşılaştırması yapmaları ve fahiş artışları ilgili mercilere bildirmeleri büyük önem taşıyor.
